ماڵپەری بەهەشت

بەشە سەرەکیەکان
پرسیار و وەڵامی شەرعی
ئاماری ماڵپەڕ




ڕێکلام
هیچ پاساوێك نیە بۆ نوێژ نەكردن

بسم الله الرحمن الرحیم
الحمد لله وحدة، و الصلاة والسلام على من لا نبي بعد.و بعد:
هەموو پەرستنێكى موسڵمان كاتێكى دیارى كراوى هەیە، ساڵى جارێك یان چەن جارێك ئەنجامى ئەدات، یان ئەتوانێ دواى بخات یان هەندێكى پێش بخات یان بەهۆى عوزرێكى شەرعى دەست لە ئەنجامدانى هەڵبگرێ، جگە لە نوێژ كردن كە تاكە پەرستنێكە نە ئەتوانى لە كاتى دیارى كراوى دواى بخەى وە نە ئەتوانى پێش كاتى هاتنى ئەنجامى بدەى وە ناشتوانى بەبێ هیچ هۆیەك دەست لە ئەنجامدانى هەڵبگرى، وە هیچ پاساوێك نیە بۆ نەكردنى یان وازهێنان لە ئەنجامدانى. هەموو پایەكانى ئیسلام تەنها نوێژكردن لەهەمویان جیاوازترە نوێژ تاكە پەرستنێكە ڕۆژانە چەند جارێك دوبارە ئەبێتەوە. تەنانەت هەموو كردەوەكان لە كاتى نەبوونى تواناى جەستەیى و ئابوورى و ئاسایش، بە شێوەیەك لە شێوەكان لەسەر خاوەنەكەى ئەكەوێت، جگە لە نوێژ كە هیچ پەرستنێكى تر جێگاى پڕناكاتەوە و لەسەر خاوەنەكەى ناكەوێ.
* شایەتى دان: كەسێك كافریش بێت تەنها بە یەكجار وتنى بە دڵەوە و بە بوونى مەرجەكانى دەبێتە موسڵمان.
هەروەك پێغەمبەرى خوا صلى الله عليه وسلم ئەفەرموێت: [ أمرت أن أقاتل الناس حتى يشهدوا أن لا إله إلا الله وأن محمدا عبده ورسوله..... فإذا فعلوا ذلك حرمت علينا دماؤهم وأموالهم إلا بحقها لهم ما للمسلمين وعليهم ما على المسلمين ] (سنن أبي داود: 2641)
واتە: فەرمانم پێكراوە لەگەڵ خەڵكدا بجەنگم تاوەكو شایەتومان دێنن بە(لا إله إلا الله محمدا رسول الله) تاكو ئەفەرموێ.. ئەگەر كردیان ئەوا خوێن و ماڵیان لە من حەرام دەبێ مەگەر بە حەقی شایەتومان نەبێت، ئەوە موسڵمانە و مافـی بە سەرمانەوە هەیە و مافمان بە سەریەوە هەیە.
* ڕۆژى مانگى ڕەمەزان، لەكاتى نەخۆشى و (سوڕى مانگانە و زەیسانى) و سەفەر لەسەر خاوەنەكانى ئەكەوێ تا كاتى گەڕانەوە و چاك بونەوە هەروەك خواى پەروەردگار ئەفەرموێ: [ فَمَن كَانَ مِنكُم مَّرِيضاً أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ أَيَّامٍ أُخَرَ ] (البقرة: 184) واتە: هەریەكێك لە ئێوە نەخۆش بوو یان ڕێبوار و لە سەفەردا بوو، بۆی ڕەوایە بە ڕۆژوو نەبیت، بەڵام پاش ئەو نەخۆشی و ڕێبواریە پێویستە بە ژمارەى ئەو ڕۆژانە قەزاى ڕۆژووەكەى بكاتەوە. تەنانەت پیر و پەككەوتە و نەخۆشى درێژخایەن و ئافرەتى شیردەر و سك پڕ بە فدیەدان قەرەبوى ڕۆژوو نەگرتنەكەیان ئەكەنەوە هەروەك پەروەردگار ئەفەرموێ: [ وَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِينٍ ] (البقرة:184) واتە: ئەو كەسانەى كە تواناى دانى فیدیەیان هەیە با فیدیە بدەن واتە: (ئەوانەى ناتوانن بەئاسانى بەڕۆژوو بن و زۆر بەسەختى بۆیان دەگیرێ وەك پیر و نەخۆشى سەر جێگە و درێژ خایەن و ئافرەتى شیر دەر و ژنى دووگیان ئەوە پێویستە لەجیاتى هەر ڕۆژەى لە ڕۆژوەكە خواردنى ژەمێك خۆراك بدەنە هەژارێ)
* حەج كردنى ماڵى خوا لەگەڵ بونى تواناى ئابورى و جەستەیى و هێمنى و ئاسایش لەسەر موسڵمانان فەرزە هەروەك خواى پەروەردگار ئەفەرموێ: [ وَلِلّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً ] (آل عمران: 97)
واتە: خوا حەجى كەعبەى بڕیار داوە لەسەر ئەوانەى لە توانایاندایە.
تەنانەت خواى پەروەردگار بە سۆز و میهرەبانى خۆى (عەمرە)ى ڕەمەزانى بۆ بەندەكانى وەك حەجێك داناوە موسڵمان لەگەڵ پێغەمبەرى خوا صلى الله عليه وسلم ئەنجامى دابێت، تەنانەت بۆ ئەوانەى هەر لە توانایان نیە تەنها نیەتى دڵ و حەز كردنى لە حەج و لەبەر هۆیەكى شەرعى نەتوانێ ئەنجامى بدات، ئەوا خوا پاداشتى حەجێكى بۆ ئەنوسێ
* زەكات دان تەنها لەسەر ئەو كەسانەیە كە پارەى (20) مسقاڵ (زێڕ)ئاڵتونیان هەبێ و ساڵێكى بەسەر تێپەڕى بێ
جگە لە نوێژ كە لاو و پیر و ساغ و نەخۆش هەژار و دەوڵەمەند وەك یەك دەبێ ئەنجامى بدەن، لە شەڕ و ئاشتى و ئاسایش، لە سەفەر و نەخۆشى هەر فەرزە و لەسەر خاوەنەكەى ناكەوێ و بەهیچ كردەوەیەكى تر قەرەبوو ناكرێتەوە و لەكاتى خۆى دوا ناخرێت.
تەنها ئافرەتێ دوچارى (سوڕى مانگانە یان زەیسانى) بوبێت نوێژى لەسەر نیە تا پاك ئەبێتەوە.
ئێستا زانیت نوێژ پەرستنێكى زۆر جیاوازە لە پەرستنەكانى تر، دەسا بە خۆتا بچۆرەوە ئەگەر نوێژ ناكەى ئەوا تەوبە بكە و دەست بكە بە نوێژكردن وە ئەگەر نوێژ ئەكەیت هەوڵ بدە نوێژەكانت بە ڕێك و پێكى و لەكاتى خۆى ئەنجام بدەى. چونكە مردن لە پڕێكا دێ و هەواڵى هاتنى نازانى تا ئەو كاتەى یەخەت دەگرێ، ئەو كاتەش تەوبە و گەڕانەوە دادت نادات هەروەك خواى پەروەردگار ئەفەرموێ: [ حَتَّى إِذَا جَاء أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ رَبِّ ارْجِعُونِ * لَعَلِّي أَعْمَلُ صَالِحاً فِيمَا تَرَكْتُ كَلَّا إِنَّهَا كَلِمَةٌ هُوَ قَائِلُهَا وَمِن وَرَائِهِم بَرْزَخٌ إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ ] (المؤمنون: 99 ـ 100). واتە: خوا نەناسان هەر درێژە بەكارى خراپە و بێ بڕوایى خۆیان ئەدەن تا كاتێ مردن یەخەى یەكە بە یەكەیان دەگرێ و ئەحواڵى ئاخیرەتی بۆ ئاشكرا ئەبێ ئەوكات ئەڵێ پەروەردگارم بمگێرەوە بۆ دونیا بەڵكو ئەوكارە چاكەى كاتى خۆى لەدەستم چوو ئێستە بیكەم، نەخێر هەرگیز ئەو داخوازیە جێبەجێ نابێت ئەویش هەر ئەو قسەیە یەو ئەو بەناچارى دەیكات وەتا ڕۆژێ زیندو دەكرێنەوە بەربەستێكى زۆر گەورەیان لەپێشدایە و ناتوانن بگەڕێنەوە بۆ دونیا، واتە: هەرگیز ناگەڕێنەوە و هەر لە سزایشدا ئەبن.
تەنانەت لە پاش مردنت كەس و كار و نزیكەكانت ئەتوانن لەجیاتى تۆ زەكاتى ماڵەكەت دەربكەن ئەتوانن لەجیاتی تۆ ڕۆژووى نەزرت بۆ بگرن، ئەتوانن حەجت بۆ بكەن، جگە لە نوێژ كە لەپاش مردنت كەس ناتوانێ بۆتى ئەنجام بدا و بە هیچ شێوەیەكیش كەس ناتوانێ بۆتى قەرەبوو بكاتەوە. دەسا تێفكرە و بەخۆتا بچۆرەوە.
دەزانى ئەگەر مەجالى تیابوایە بۆ ماوەیەك نوێژ هەڵ بگیرێ ئەوا لەپێش تۆ ڕوخستى پیرو پەكەوتەكان ئەدرا نوێژ نەكەن، ڕوخسەتى نەخۆش و هەژارەكان ئەدرا، ئەوانەى لە پێناو خوا ئەجەنگان لە پێش تر بوون نوێژ نەكەن چونكە لە ترسا ئەژیان، كەچى لەو ساتە وەختى ترس و شەڕە كە دوژمن چاوەڕوانى دەرفەتێكە هێرش بكاتە سەریان خواى گەورە پێیانى فەرموو: [ وَإِذَا كُنتَ فِيهِمْ فَأَقَمْتَ لَهُمُ الصَّلاَةَ فَلْتَقُمْ طَآئِفَةٌ مِّنْهُم مَّعَكَ] (النساء: 102) واتە ئەگەر لەگەڵیان بوویت لەكاتى ترس دا ئەوا نوێژەكەتان بەجەماعەت بكەن.
خواى گەورە فەرمانى بەو موسڵمانانە كرد كە لەگەڵ پێغەمبەرن (صلى الله عليه وسلم) لە كاتى ترس دا و لە جەنگدا بەجەماعەت نوێژى لەگەڵ بكەن، كەچى زۆرێكمان ئامادە نیە لە هێمنى و ئاسایش تەنانەت بە تەنهایش بیكات نەك بە جەماعەت. جا ئەگەر نوێژ واجب نەبوایە لەسەریان ئەوا چاوپۆشی لە هاوەڵان دەكرا لەكاتى جەنگ و ترس نوێژ نەكەن. جگە لەوانیش پێغەمبەران لەپێش تربوون نوێژ نەكەن چونكە دڵ و دەرونیان پاك بوو، لە لایەن خواى پەروەردگارەوە پارێزراوبوون لە تاوان، خواى پەروەردگار لە تاوانى ڕابردوو و داهاتوویان خۆش بوبو، وە مژدەى بەهەشتى پێیان داوبو، لەگەڵ ئەوەشدا لەترسا بەردەوام نوێژیان ئەكرد و لە ئاشتى و ئاسایشدا زیاتر، ئایە ژیانى پێغەمبەران بەس نیە بۆ ئەوەى هەموومان نوێژ بكەین ؟
دواى ئەم هەموو بەڵگەیە هەر ئەتەوێ بەدواى پاساو بگەڕێیت بۆ نوێژ نەكردن ؟ ئەگەر واى ئەوا كوردەوارى وتەنى: ونت كردوە و بەدوایدا دەگەڕێیت. بەڵام كێشەكە لەوەدایە هەرگیز نایدۆزیتەوە. لە قیامەتیش لەسەر نوێژ نەكردن چیت بەسەر هات ئۆباڵت بەئەستۆى خۆت
وَآخِرُ دَعْوَانا أَنِ الْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ

www.ba8.org

بینێرە بۆ هاوڕێکەت
چاپکردن
ستایڵ
  • قەبارەی فۆنت
    • گەورەکردن:
    • zoomin
    • بچوک کردنەوە:
    • zoomout
  • جۆری فۆنت
    • ههەڵبژاردن:
  • ڕەنگی فۆنت
    • هەڵبژاردن:
  • بنەڕەتی کردنەوە
    • بنەرەتی
ڕێکلام