تێڕوانینى ئافره‌تى نامه‌حره‌م
بەروار: 2011/05/24سەردارن: 3113نوسەر: باوکی فیردەوس سەنگاوی

خواى گه‌وره‌ ده‌فه‌رمووێ :[قُلْ لِلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ وَيَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذَلِكَ أَزْكَى لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا يَصْنَعُونَ]النور: ٣٠، واته‌: « ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر صلى الله عليه وسلم به‌ پیاوانى باوه‌ڕدا بفه‌رموو : چاوه‌كانیان داخه‌ن له‌ ئاست ئافره‌تانى نامه‌حره‌م دا بۆیان نه‌ڕاونن، وه‌ داوێن و عه‌وره‌تى خۆیان بپارێزن له‌حه‌رام، بێ گومان ئه‌وه‌ باشترو پاكتره‌ بۆیان، وه‌خوداش ئاگاداره‌ به‌هه‌موو ئه‌وكارانه‌ى كه‌ ده‌یكه‌ن».
وه‌پێغه‌مبه‌ر صلى الله عليه وسلم ده‌فه‌رموێ: « فَزِنَا الْعَيْنِ النَّظَرُ»رواه البخاري انظر فتح الباري 11/26  واته‌: « زیناى چاو تێڕوانینه‌ »
واته‌ تێڕوانین بۆ ئه‌و شتانه‌ى كه‌ خواحه‌رامى كردووه‌ لێ ى بڕوانێت .
به‌ڵام تێروانین ئه‌گه‌ر بۆ پێویستیه‌كى شه‌رعى بێت وه‌كو تێڕوانین له‌كاتى خوازبێنى كردندا، یان تێڕوانینى دكتۆرێك بۆ نه‌خۆش ....ئه‌وه‌ى جیاوازه‌ و له‌م حاڵه‌ته‌ جیاده‌كرێته‌وه‌ .
هه‌روه‌ها له‌سه‌ر ئافره‌تیش حه‌رامه‌ بڕوانێ بۆ پیاوى نامه‌حره‌م ، ڕوانینێك كه‌جێگاى فیتنه‌ بێ و مه‌ترسی بێ.
وه‌كوخواى گه‌وره‌ ده‌فه‌رمووێ:[وَقُلْ لِلْمُؤْمِنَاتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ  ]النور: ٣١  واته‌: « ئه‌ى پێغه‌مبه‌رى خوا صلى الله عليه وسلم به‌ئافره‌تانى بڕوادار بڵێ: باچاویان داخه‌ن له‌ئاست تێڕوانینیان بۆ پیاوانى نامه‌حره‌م و داوێنى خۆیان بپارێزن له‌ حه‌رام ».
هه‌روه‌ها حه‌رامه‌ تێڕوانین به‌شه‌هوه‌ته‌وه‌ بۆ كه‌سانى بێ مووی جوان، وه‌حه‌رامه‌ پیاو له‌ عه‌وره‌ت و شه‌رمینگاى پیاو بڕوانێ ، وه‌ ئافره‌تیش له‌عه‌وره‌ت و شه‌رمینگاى ئافره‌ت بڕوانێ .
وه‌هه‌روه‌ها عه‌وره‌ت و شه‌رمینگایه‌ك كه‌ تێڕوانین بۆی دروست نه‌بێ ، ده‌ست لێدانیشی دروست نىیه‌.
وه‌ له‌ و گاڵته‌و سوكایه‌تی و فڕوفێڵانه‌ی كه‌ شه‌یتان به‌ عه‌قڵی هه‌ندێ كه‌سی ده‌كات و هه‌ندێ كه‌سی پێوه‌ گیرداوه‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ هه‌ندێ كه‌س له‌ وێنه‌ و ڕه‌سمى گۆڤارو فلیمه‌كان ده‌ڕوانن و ته‌ماشاى ده‌كه‌ن به‌بیانوى ئه‌وه‌ی ئه‌مانه‌ حه‌قیقى نین و ته‌نها ڕه‌سم وێنه‌ن، ئه‌م جۆره‌ بڕوبیان و به‌هانانه‌ ته‌نها چاوبه‌سته‌ی شه‌یتانه‌ و به‌س، ئه‌گه‌ر نا شتێكى ڕون وئاشكراو بێ چه‌ندوچوون و حاشاهه‌ڵنه‌گره‌ كه‌ ئه‌م وێنه‌ و ڕه‌سمانه‌ سه‌رچاوه‌ن بۆ خراپه‌و بێ ئابرویى و كارى ناقوڵاو به‌دڕه‌وشتی و وروژاندنی شه‌هوه‌ت و ئاره‌زووبازى.

بابەتەکانی تر
باسی سێیەم::گرنگترین ڕووداوەكانی خیلافەتی ئەبوبەكری صدیقعەدالەتی هاوەڵان(رضي الله عنهم)‏ بەشی یەكەمباسی دووەم ::گــرنــگترین ڕووداوەكــــانی ســـەردەمــــی عومەری كوڕی خەتتاب رضي الله عنه:باسی چوارەم:هۆكاری جیاوازی نێوان هاوەڵان رضي الله عنهبەشی شەشەم:خیلافەتی ئەمیری ئیمانداران موعاویەی كوڕی ئەبوسوفیان وگرنگترین ڕوداوەكانله‌كاتی خوێندنه‌وه‌ى كتێبه‌ مێژوویه‌كاندا له‌ چی ووریا بین؟ده‌مێك له‌ مێژوى ئیسلام - پێشه‌كى نوسه‌ربەشی سێیەم::خیلافەتی ئەمیری ئیمانداران عوسمانی كوڕی عەففان رضي الله عنهباسی دووەم::ئەبوبەكری صدیق رضي الله عنه لە چەند دێڕێكداباسی چوارەم::خیلافه‌تى ئه‌میرى ئیمانداران عوسمانى كورِى عه‌ففان ::دەستپێكردنی فیتنەباسی سێیه‌م:كوشتنى ئه‌میرى ئیمانداران عه‌لى كورِى ئه‌بو تاڵیب رضي الله عنه ساڵی40كباسی پێنجەم::ئەو شتانەی كە لە عوسمانیان گرت رضي الله عنهفەرموودە زۆرەكانی ئەبو هورەیرە ـ رضي الله عنه و گومانێكی بێبنەماباسی دووەم::عوسمانی كوڕی عەففان لە چەند دێڕێكدا