وەڵامی پرسیارە شەرعیەکان
ئەم پرسیارانە لەماڵپەڕی وەڵامەکانەوە وەرگیراوە، ماڵپەڕی وەڵامەکان یەکێکی ترە لە پڕۆژەکانی تۆڕی زانستی بەهەشت کەتێیدا زیاتر لە (٣٢٠٠) پرسیاری شەرعی وەڵام دراوەتەوە بە بەڵگەوە لەهەموو بوارەکانی ژیان و ئاینیدا.
Walamakan.com
حوکمى هاتنى خوێن بە هۆى جیماع و کارى سەرجێێ بە تایبەت لە شەوی یەکەم تەواف کردنى موسڵمانان بە دەوری کەعبەدا و وەڵامی گومانێک حوکمى یارى کۆنکان چیە ئەگەر لەسەر پارە نەبێت؟ ئادابەکانی سەردان کردنی نەخۆش ڕۆژی جومعە ساتێكی تێدایە دوعای تێدا گیرا دەبێت ئایا ئەو کاتە کەیە؟ عادەت و ڕەوشتی پێغەمبەر صلى الله عليه وسلم لەکاتی کڕین وفرۆشتندا فەزڵ و گەورەیی سورەتى (الْمُـلْـك) ئایا کەراماتی پیاو چاکان حەقە و بوونی هەیە ؟ ئەو سیفەتانە چین کەخوای گەورە داویەتیە پاڵ خۆی حوکمی زەکاتی سەرفیترەی کەسێک بۆ خۆی لەشارێک دەژی و خێزانەکەی لەشارێکی تر حیکمەت لەئەنجامدانى گوێزەبانە کردن بۆ منداڵ دهروازهی چوارهم : له بارهی سیواك وسوننهتهكانی فیترهتهوه حوكمی کەسێک تەنها تەواف بکات و سەعی نەکات حوكمى خەتم كردنى قورئانى پیرۆز لەماوەى كەمتر لە (سێ) ڕۆژدا ئایا دروستە بۆ ئافرەت لە كاتى سوڕى مانگانەدا قورئان بخوێنێ؟ چۆن بتوانم تا مردن شوێنکەوتەى سوننەتى پێغەمبەرى خوا بم صلى الله علیه وسلم؟ هەندێ پارەم دۆزییەوە و خەرجم كرد بۆ خۆم ، حوكمی ئەو کارەم چیە و چیم لە سەرە ئێستا بیکەم؟ سەیرکردنى ئافرەت بە مەبەستى مارە کردن ئایا دروستە خەنە بدەیت لە پرچ لەكاتی بەرۆژوبووندا؟ چۆنیەتی کەفارەتی ئەو هەڵانەی لە حەج دەکرێت ئایا دروستە لە کاتى جیماعدا پیاو مەمکی خێزانى بمژێت؟ وە ئەگەر شیرى خێزانى خوارد حوکمى چیە؟ لابردنی مووى ڕوومەت بۆ پیاو و بۆ ژن ؟ حەج کردن بە پارەى حەرام پێناسە و حوكمی (نەواصب) ئەوانەی كە قسە بە ئیمامی عەلی دەكەن نیەتی دەستنوێژ گرتن چۆنە؟ دهروازهى سێیهم : له بارهى قهدهغه كراوهكان وفیدیه دان وقوربانی یهوه ئایا ژمارەی ئەو جوڵانە دیاری كراوە كە دەبێتە هۆی بەتاڵ بوونەوەی نوێژ یان نا؟ وە ئایا ئەو جوڵانە كامانەن كە حەڵاڵن بۆ نوێژخوێن؟ حاڵى ئینسانى خواپەرست و باوەڕدار چۆنە لە ناو گۆڕەکەیدا تا هاتنى قیامەت؟ شوبهەى شەخص پەرستان : چۆن ئێمە بەكافر دادەنرێین لە كاتێكدا باوەڕمان بە بوونی خوا هەیە؟ ئایا تاوانبار دەبین شەو تا بەیانى بە لەشگرانیەوە بمێنینەوە؟ وەڵامى (20) پرسیار بە کورتى سەبارەت بە ڕۆژووى شەشەڵان من خوێندكارێكى زانكۆم كچێكى موحهجهم خۆش دهوێت بهڵام نازانم چۆن داواى هاوسهرگیرى لێ بكهم... ئایا دەستپەڕكردن لەشەودا (شەوانى ڕەمەزان) ئەبێتە هۆى بەتاڵ كردنەوەى ڕۆژووى هەمان ڕۆژ؟ من چهند كچێكم ههیه فێرى چاكه و كردهوهى چاكیانم كردووه، بهڵام ههندێك جار كوڕهكانم بهقسهم ناكهن من تاوان بار دهبم؟ حوکمی شەیتان رەجم کردن بەرەبەیانی ڕۆژی سیانزەهەم ئایا ئەگونجێ کەسێک ببێ بە چاوی خۆیەوە؟ واتە چاوى کاریگەرى لەسەر خۆیشى هەبێ؟ ئایا حوكمی بەكارهێنانی سیواك چیە لەكاتی بەرۆژو بووندا؟ سفوورى ئافرەت و بەتاڵ بوونەوەى ڕۆژوو ساختەكردنى شەهادە لەپێناو كارو پیشەدا ئەو شیرینییەى كە دابەش دەكرێت لە (مەولود)دا خواردنى دروستە؟ چارەنوسی منداڵانی باوەڕدار و بێ باوەڕان لە قیامەتتدا ئەحکامەکانی هەڵدانەوەی گۆڕ بە کورتى و پوختى چ کارێک لەم دە ڕۆژەى مانگى حاجیانە زۆر خێرە تا ئەنجامى بدەین؟ چەند مەرجێك هەیە بۆ پێویست بوونی زەكات لە ئاژەڵدا ؟ خۆپاراستن لە نەخۆشی کۆرۆنا بە دوعا حوكمى هەماهەنگى و ڕێكخستن لەنێوان ژن و مێرددا بە سیحر سێ پارچە زەویمان كڕیوە ئایا زەکاتى تێدایە و دەبێت زەکاتى بدەین؟ حوكمى زهكات لهمارهیى ئافرهتاندا ئایا ڕۆژوی کەسێک دروسته کە نوێژ نەکات ؟ ئەو باڵندانەی كە بە تفەنگ ڕاو دەكرێن ئایا خواردنیان حەرامە ، چونكە بەمردارەوەبوو ئەژمار دەكرێن ؟ ئهگهر پیاو تهنها زهكهرى بهێنێ بهكۆمى خێزانیدا و نهیخاته ژوورەوە ههر بهگوناهـ دادهنرێت؟ ئەو ڕۆژانەى کە حهرامن ڕۆژووى تیا بگیرێت کامانەن؟ چۆن پیرۆزبایی لەیەكتر بكەین لە جەژندا؟ ئایا بەكارهێنانی بۆن و عەتر ڕۆژوو بەتاڵ دەکاتەوە؟ یەک حەیوان بەسە بۆ قوربانى ئەگەر پیاوێک دوو ژنى هەبێ یان خێزانێکى زۆر بن حوكمى دوعاكردن لە مردووى ناو گۆڕ وەڵامى چەند پرسیارێك سەبارەت بە كێشەى منداڵ نەبوون مەسح کردن لەسەر هەردوو خوف و حوکم و ئادابەکانى بیستوومە كە كاركردن لە ئاسنگەریی و جەزارە بێزراوە (مكروه)ە، ئایا ئەمە ڕاستە؟ کڕینى شتى دزراو ئەگەر لەسەفەر بوویت لەڕێگا مەجالى نوێژت نەبوو بۆت هەیە نییەتى جەمعى لێ بێنى و لە ماڵەوە بیكەى ؟ چۆن گرنگی بە تەمەنی گەنجێتیمان بدەین و لە شتى چاکەدا سەرفی بکەین؟ ئاسانی هاتنە نێو ئیسلامەوە و موسڵمان بوون 75 ئامۆژگاری بۆ گەنجان و لاوان ئەو هەڵە و تاوانانە چین کە دەبێ کەسانى نوێژخوێن ئاگایان لێ بێ ؟ ئایا چارەنووسی فریشتەكان چیە لە ڕۆژی دواییدا دوای یەكلابوونەوەی قەزاوەت لەنێوان خەڵكیدا؟ سەبارەت بە وەرزی نوێی خوێندن چ ئامۆژگاریەکتان بۆ قوتابیان و خوێندکاران هەیە بۆ ئەوەى توشى تاوان نەبن؟ وشك كردنەوەی ئەندامەكانی جەستە بە خاولی لە دوای دەست نوێژ ئایا کەسێک موسڵمانە کە مورتەد ئەبێتەوە ، لە ناو موسڵمانانە بۆچی (مَن بدَّل دِينَه فاقتُلوه) ئەی کوا ئازادی ؟ ئەو شتانەى کە سوننەتە دەستنوێژیان بۆ بگیرێت کامانەن؟ کەسێک لە ڕێزى پێشەوەى جەماعەتە و دەست نوێژەکەى دەشکێت لەم حاڵەتەدا چی بکات؟ حوکمی زیکری جەماعی چیە لەناو مزگەوتدا؟ کاریگەری دوعا لەسەر قەدەری مرۆڤ چ ڕێگایەک هەیە وا لەمرۆڤ بکات تەنها هەم وخەمی ڕازی کردنی خودا بێت نەک خەڵک ؟ کاتێک قەرزى کەسێک دەگەڕێنمەوە دروستە زیاترى بدەمێ وەکو دیارى؟ ڕۆژى عەرەفە دەکەوێتە ڕۆژی شەممەوە ئایا دروستە ڕۆژى شەممە بەڕۆژوو بین؟ حوکمی کەسێک بەبێ ئیحرام بەستن بچێتە ناو مەککەوە، پاشان لە مەککە ئیحرام ببەستێت من ئافرەتێکم کارى خەیاتى دەکەم ئایا دورینى جلوبەرگى تەسک و نیو قۆڵ بۆ ئافرەتان تاچەند دروستە؟ ئەو ئافرەتانەى کە خواى گەورە ڕقی لێیانە و خۆشیانى ناوێ ئایا فەجری (صادق) و فەجری (كاذب)چۆن مرۆڤ لەیەكیان جیا بكاتەوەو تێكەڵیان نەكات؟ وە مانای(الْخَيْطُ الأَبْيَضُ والْخَيْطِ الأَسْوَدِ) چییە؟ حوکمی هاوسەرگیری یەک نیەت بەسە بۆ ڕۆژوو گرتنى تەواوی مانگى ڕەمەزان حوکمى لیک و ڕشانەوەکەی منداڵی تازە لەدایک بوو دانایی و حیكمەت لە دروستكردنی مەلائیكەت چیە ؟! ئایا ئیعتیکاف تەنها لە مزگەوتدا دەکرێت؟ دەتوانین لە ماڵ یان لە ئەشکەوت و دوور لە ئاوەدانى بکرێت؟ كەسێك خۆى دەسوتێنێت بۆچى گوناهى دەگاتێ لەكاتێكدا سەرئەنجامى هەر مردنە؟ حوکمی کەسێک لەخەو هەڵساو تەڕایی بە جل و بەرگەکانیەوە بینی ڕۆژی مانگی شەوال پێویستە ڕاستەوخۆ دوای ڕۆژی چەژنی ڕەمەزان بگیرێت مەرجی واجب بوونی کەفارەت دانی سوێند ئایا دروستە مرۆڤ لە كاتى لەخەو هەستان یەكسەر دەست نوێژ بشوات بێ ئەوەى بچێت بۆ سەرئاو؟ هۆكارەكانى تووشبوون بە نەخۆشى شەكرە چیە؟ چۆنێتی غوسلی ڕۆژی جومعە کەسى بە ڕۆژوو گەر خۆری لێ ئاوا بوو بەڵام هیچ شتێکی دەست نەکەوت ڕۆژووەکەی پێ بشکێنێت چی بکات؟ حوکمی تەنها خوێندنی سورەتی فاتیحا لەنوێژە فەرزەکاندا کێشەی من ئەوەیە توشی پەیوەندی ناشەرعی بووم لەگەڵ ئافرەتاندا وناتوانم تەرکی بکەم پاداشتی لەبەركردنی فەرموودەكانی پێغەمبەری خوا – صلی الله علیە وعلی ألە وسلم – چی یە ؟ حوكمى كۆبوونەوەى گوێزەبانە و قوربانى پێكەوە لەیەك كاتدا و هاوبەشی كردن لە گوێزەبانەدا بە کورتى ڕەوشتى بانگخواز دەبێ چۆن بێ؟ مانای ئایەتى ﴿ ولمن خاف مقام ربه جنتان ﴾ و ﴿ إن الله لا يغير ما بقوم حتى يغيروا ما بأنفسهم ﴾ غوسلی لەشگرانى : پایە و چۆنێتى و سوننەتەکانى
